Untitled Document
Dzieje Islandii
Najstarsza wzmianka o Islandii. W Landnamabók (Księga o zajmowaniu ziemi), kronice historycznej z ok. 1130 r., w której islandzcy uczeni zapisali, jak, w jakiej kolejności i przez kogo odbyło się objęcie ziemi na Islandii, czytamy co następuje:
W księdze De Ratione Temporum, którą kapłan Beda Swięiy napisał, jest mowa o wyspie, noszącej nazwę Thile, a w księdze owej mówi się, że leży ona o VI dni żeglugi w kierunku północnym od Bretlandu; tam - powiada on - nie przychodzi dzień w zimie, ani noc w lecie, gdy dzień jest najdłuższy. Uczeni uważają, że to właśnie Islandia nazwana jest Thile, z tego powodu, iż jak kraj daleki, słońce świeci podczas nocy, gdy dzień jest najdłuższy, i - jak kraj daleki - nie widzi się słońca za dnia, gdy noc jest najdłuższa.
A Beda, kapłan, umarł DCCXXXV lat po narodzeniu Pana naszego, według tego, co zostało napisane, i więcej niz sto lat, zanim Islandia została zamieszkana przez Normanów.
Gdy Islandia została odkryta i zamieszkana przez Norwegów, był Ardianus papieżem w Rzymie i Johannes po nim, ten, który był V. noszącym to imię na stolcu apostolskim, a Hlodwer syn Hlodwera był cesarzem na północ od gór, a Leo i Aleksander syn jego panował w Miklagardzie; był wtedy Harald Pięknowłosy królem Norwegii, a Eirik syn Edmunda w Szwecji i Bjórn syn jego, a Gorm Stary w Danii, a Elfradr Potężny w Anglii i Jatwardr syn jego, a Kjalwadr w Dyflinie, Sygurd Potężny na Orkneyjach.
Tak mówią uczeni mężowie, że Stad w Norwegii jest VII dni żeglugi w kierunku zachodnim do Horn na wschodzie Islandii, a ze Snafellsnesu, tam, gdzie jest najkrócej, są IIII dni morzem w kierunku zachodnim do Grenlandii. Natomiast mówią, że gdy się żegluje z Bjórgyn wprost na zachód do Hvarf na Grenlandii, wówczas trzeba żeglować dwanaście, nim się dojedzie na południe Islandii. Z Reykjanesu w południowej Islandii jest V dni morzem do Jólduhlaupu w Irlandii.
Kolonizacja Islandii. Szlaki morskie były Skandy-nawom dobrze znane. "Szlak wschodni" prowadził w górę rzek ruskich, wpadających do Bałtyku, i dalej do Morza Czarnego. "Szlak zachodni" wiódł na Wyspy Brytyjskie, do Francji, Hiszpanii i tą drogą do Morza Śródziemnego.
W IX w. zaczęła się wielka ekspansja na zachód, głównie z Norwegii; wtedy to odkryto Fareyjar, (Wyspy Owcze) i w niedługim czasie Islandię. Najintensywniejszy okres kolonizacji wyspy przypada na lata 880-900. Zasiedlili ją wtedy członkowie wybitnych i możnych rodów norweskich, którzy nie chcieli poddać się władzy króla Haralda Pięknowłosego (ok. 855-ok. 940) dążącego wówczas do zjednoczenia Norwegii pod berłem jednego monarchy, a tym samym do ograniczenia władzy lokalnych wodzów i królów.
Po roku 900 wszystkie tereny, nadające się do zamieszkania, były już zajęte. Pierwsi osiedleńcy zajmowali z reguły niezmiernie wielkie obszary, by pofem rozdzielać je swym domownikom i krewnym, przybyłym później na wyspę. Dwa pierwsze pokolenia osiedleńców - to nie więcej niż 40 włości. Właściciel zajętego obszaru - godi - był jednocześnie wodzem i kapłanem, i jemu płacono dziesięciny. Był też wodzem thingu - czyli lokalnego zgromadzenia wszystkich wolnych osadników. Godostwo było więc niejako samodzielnym państewkiem, którym godi rządził samowładnie.
|
 |